• Фармакотерапія післяпологової кровотечі: сучасні доказові підходи
ua До змісту Повний текст статті

Фармакотерапія післяпологової кровотечі: сучасні доказові підходи

Ukrainian Journal Health of Woman. 2026. 2(183): 92-96. doi: 10.15574/HW.2026.2(183).9296
Копчук Т. Г.
Буковинський державний медичний університет, м. Чернівці, Україна

Для цитування: Kopchuk TH. (2026). Pharmacotherapy of postpartum hemorrhage: modern evidence-based approaches. Ukrainian Journal Health of Woman. 2(183): 92-96. doi: 10.15574/HW.2026.2(183).9296
Стаття надійшла до редакції 07.01.2026 р.; прийнята до друку 22.03.2026 р.

Післяпологова кровотеча залишається однією з основних причин материнської захворюваності та смертності у світі. Своєчасна фармакотерапія є ключовим елементом комплексного лікування, що сприяє зниженню ризику тяжких ускладнень і летальних наслідків. Сучасні міжнародні рекомендації передбачають раннє застосування утеротонічних препаратів, антифібринолітичної терапії та індивідуалізований вибір медикаментозного лікування залежно від етіології кровотечі, проте результати новітніх досліджень потребують систематизації й узагальнення.
Мета – провести систематичний аналіз сучасних наукових даних щодо ефективності, безпеки та доказової бази фармакотерапії післяпологової кровотечі, а також визначити сучасні підходи до медикаментозного лікування відповідно до міжнародних клінічних рекомендацій.
Раннє застосування утеротонічних препаратів, насамперед окситоцину, є основою медикаментозного лікування післяпологової кровотечі. Через недостатню ефективність використовують карбетоцин, метилергометрин, простагландини та мізопростол з урахуванням клінічної ситуації. Доведено, що раннє введення транексамової кислоти протягом перших трьох годин після виникнення кровотечі знижує ризик материнської смертності. Ефективність фармакотерапії залежить від своєчасної діагностики, дотримання клінічних протоколів і поєднання медикаментозного лікування з іншими методами невідкладної акушерської допомоги.
Висновки. Систематичний аналіз сучасних наукових даних підтверджує, що фармакотерапія є визначальним компонентом комплексного лікування післяпологової кровотечі. Найбільш обґрунтованими з позицій доказової медицини є раннє застосування окситоцину як препарату першої лінії, своєчасне призначення транексамової кислоти та використання альтернативних утеротонічних засобів відповідно до клінічної ситуації.
Автор заявляє про відсутність конфлікту інтересів.
Ключові слова: післяпологова кровотеча, фармакотерапія, окситоцин, транексамова кислота, утеротонічні препарати, доказова медицина.

ЛІТЕРАТУРА

1. Ammerdorffer A, Rushwan S, Timms R, Wright P, Beeson L, Devall AJ et al. (2022, Jun). Quality of oxytocin and tranexamic acid for the prevention and treatment of postpartum hemorrhage in Kenya, Nigeria, South Africa, and Tanzania. Int J Gynaecol Obstet. 158; Suppl 1: 46-55. https://doi.org/10.1002/ijgo.14197; PMid:35762808 PMCid:PMC9543376

2. Bienstock JL, Eke AC, Hueppchen NA. (2021, Apr 29). Postpartum Hemorrhage. N Engl J Med. 384(17): 1635-1645. https://doi.org/10.1056/NEJMra1513247; PMid:33913640 PMCid:PMC10181876

3. Brenner A, Ker K, Shakur-Still H, Roberts I. (2019, Nov). Tranexamic acid for post-partum haemorrhage: What, who and when. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 61: 66-74. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2019.04.005; PMid:31128974 PMCid:PMC6891248

4. De Silva M, Mizzi G, Potts E, Webb J, Thyer E, Naidoo N. (2024, Apr). Tranexamic acid versus oxytocin for primary postpartum Haemorrhage in the out-of-hospital setting: A systematic review with implications for rural practice. Aust J Rural Health. 32(2): 227-235. https://doi.org/10.1111/ajr.13103; PMid:38491718

5. Diop A, Abbas D, Ngoc NTN, Martin R, Razafi A et al. (2020, Mar 6). A double-blind, randomized controlled trial to explore oral tranexamic acid as adjunct for the treatment for postpartum hemorrhage. Reprod Health. 17(1): 34. https://doi.org/10.1186/s12978-020-0887-2; PMid:32143721 PMCid:PMC7060559

6. Ducloy-Bouthors AS, Jude B, Duhamel A, Broisin F, Huissoud C, Keita-Meyer H et al. (2011). Mandelbr High-dose tranexamic acid reduces blood loss in postpartum haemorrhage. Crit Care. 15(2): R117. https://doi.org/10.1186/cc10143; PMid:21496253 PMCid:PMC3219400

7. Elbohoty AE, Mohammed WE, Sweed M, Bahaa Eldin AM et al. (2016, Sep). Randomized controlled trial comparing carbetocin, misoprostol, and oxytocin for the prevention of postpartum hemorrhage following an elective cesarean delivery. Int J Gynaecol Obstet. 134(3): 324-328. https://doi.org/10.1016/j.ijgo.2016.01.025; PMid:27350226

8. Gallos ID, Papadopoulou A, Man R, Athanasopoulos N, Tobias A, Price MJ et al. (2018, Dec 19). Uterotonic agents for preventing postpartum haemorrhage: a network meta-analysis. Cochrane Database Syst Rev. 12(12): CD011689. doi: 10.1002/14651858.CD011689.pub3. Update in: Cochrane Database Syst Rev. 2025 Apr 16; 4: CD011689. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011689.pub4; PMid:40237648 PMCid:PMC12002006

9. Giouleka S, Tsakiridis I, Kalogiannidis I, Mamopoulos A, Tentas I et al. (2022, Nov). Postpartum Hemorrhage: A Comprehensive Review of Guidelines. Obstet Gynecol Surv. 77(11): 665-682. https://doi.org/10.1097/OGX.0000000000001061; PMid:36345105

10. Günaydın B. (2022, Dec). Management of Postpartum Haemorrhage. Turk J Anaesthesiol Reanim. 50(6): 396-402. https://doi.org/10.5152/TJAR.2022.21438; PMid:36511487 PMCid:PMC9885818

11. Jones AJ, Federspiel JJ, Eke AC. (2023, Feb). Preventing postpartum hemorrhage with combined therapy rather than oxytocin alone. Am J Obstet Gynecol MFM. 5(2S): 100731. https://doi.org/10.1016/j.ajogmf.2022.100731; PMid:36028160 PMCid:PMC9941051

12. Koch DM, Rattmann YD. (2019, Nov 7). Use of misoprostol in the treatment of postpartum hemorrhage: a pharmacoepidemiological approach. Einstein (Sao Paulo). 18: eAO5029. https://doi.org/10.31744/einstein_journal/2020AO5029; PMid:31721897 PMCid:PMC6896658

13. Pacheco LD, Clifton RG, Saade GR, Weiner SJ, Parry S, Thorp JM Jr et al. (2023, Apr 13). Tranexamic Acid to Prevent Obstetrical Hemorrhage after Cesarean Delivery. N Engl J Med. 388(15): 1365-1375. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2207419; PMid:37043652 PMCid:PMC10200294

14. Parry Smith WR, Papadopoulou A, Thomas E, Tobias A, Price MJ, Meher S et al. (2020, Nov 24). Uterotonic agents for first-line treatment of postpartum haemorrhage: a network meta-analysis. Cochrane Database Syst Rev. 11(11): CD012754. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012754.pub2; PMid:33232518 PMCid:PMC8130992

15. Sentilhes L, Vayssière C, Deneux-Tharaux C, Aya AG, Bayoumeu F, Bonnet MP et al. (2016, Mar). Postpartum hemorrhage: guidelines for clinical practice from the French College of Gynaecologists and Obstetricians (CNGOF): in collaboration with the French Society of Anesthesiology and Intensive Care (SFAR). Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 198: 12-21. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2015.12.012; PMid:26773243

16. Sentilhes L, Winer N, Azria E, Sénat MV, Le Ray C, Vardon D et al. (2018, Aug 23). Tranexamic Acid for the Prevention of Blood Loss after Vaginal Delivery. N Engl J Med. 379(8): 731-742. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1800942; PMid:30134136

17. Torloni MR, Siaulys M, Riera R, Cabrera Martimbianco AL, Leite Pacheco R, Latorraca COC et al. (2021, Jun 3). Timing of oxytocin administration to prevent post-partum hemorrhage in women delivered by cesarean section: A systematic review and metanalysis. PLoS One. 16(6): e0252491. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0252491; PMid:34081734 PMCid:PMC8174699

18. Vallera C, Choi LO, Cha CM, Hong RW. (2017, Jun). Uterotonic Medications: Oxytocin, Methylergonovine, Carboprost, Misoprostol. Anesthesiol Clin. 35(2): 207-219. https://doi.org/10.1016/j.anclin.2017.01.007; PMid:28526143

19. Winikoff B, Dabash R, Durocher J, Darwish E, Nguyen TN, León W et al. (2010, Jan 16). Treatment of post-partum haemorrhage with sublingual misoprostol versus oxytocin in women not exposed to oxytocin during labour: a double-blind, randomised, non-inferiority trial. Lancet. 375(9710): 210-216. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(09)61924-3; PMid:20060161

20. Wormer KC, Jamil RT, Bryant SB. (2024, Jul 19). Postpartum Hemorrhage. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-. PMID: 29763164.